|
- BILGI
EDINME HAKKI KANUNU
-
-
Kanun No. 4982
-
Kabul Tarihi : 9.10.2003
-
BIRINCI BÖLÜM
-
Amaç, Kapsam
ve Tanimlar
-
Amaç
- MADDE 1.- Bu Kanunun amaci;
demokratik ve seffaf yönetimin geregi olan esitlik, tarafsizlik ve
açiklik ilkelerine uygun olarak kisilerin bilgi edinme hakkini
kullanmalarina iliskin esas ve usulleri düzenlemektir.
-
Kapsam
-
MADDE 2.- Bu Kanun; kamu kurum ve
kuruluslari ile kamu kurumu niteligindeki meslek kuruluslarinin
faaliyetlerinde uygulanir.
-
1.11.1984 tarihli ve 3071 sayili Dilekçe
Hakkinin Kullanilmasina Dair Kanun hükümleri saklidir.
-
Tanimlar
-
MADDE 3.- Bu Kanunda geçen;
- a) Kurum ve kurulus: Bu Kanunun 2
nci maddesinde geçen ve kapsama dahil olan bilgi edinme basvurusu
yapilacak bütün makam ve mercileri,
-
b) Basvuru sahibi: Bu Kanun kapsaminda
bilgi edinme hakkini kullanarak kurum ve kuruluslara basvuran gerçek
ve tüzel kisileri,
-
c) Bilgi: Kurum ve kuruluslarin sahip
olduklari kayitlarda yer alan bu Kanun kapsamindaki her türlü veriyi,
-
d) Belge: Kurum ve kuruluslarin sahip
olduklari bu Kanun kapsamindaki yazili, basili veya çogaltilmis dosya,
evrak, kitap, dergi, brosür, etüt, mektup, program, talimat, kroki,
plân, film, fotograf, teyp ve video kaseti, harita, elektronik ortamda
kaydedilen her türlü bilgi, haber ve veri tasiyicilarini,
-
e) Bilgi veya belgeye erisim: Istenen
bilgi veya belgenin niteligine göre, kurum ve kuruluslarca, basvuru
sahibine söz konusu bilgi veya belgenin bir kopyasinin verilmesini,
kopya verilmesinin mümkün olmadigi hâllerde, basvuru sahibinin bilgi
veya belgenin aslini inceleyerek not almasina veya içerigini görmesine
veya isitmesine izin verilmesini,
-
f) Kurul: Bilgi Edinme Degerlendirme
Kurulunu,
-
Ifade eder.
-
IKINCI BÖLÜM
-
Bilgi Edinme
Hakki ve Bilgi Verme Yükümlülügü
-
Bilgi edinme hakki
-
MADDE 4.- Herkes bilgi edinme
hakkina sahiptir.
-
Türkiyede ikamet eden yabancilar ile
Türkiyede faaliyette bulunan yabanci tüzel kisiler, isteyecekleri
bilgi kendileriyle veya faaliyet alanlariyla ilgili olmak kaydiyla ve
karsiliklilik ilkesi çerçevesinde, bu Kanun hükümlerinden
yararlanirlar.
-
Türkiyenin taraf oldugu uluslararasi
sözlesmelerden dogan hak ve yükümlülükleri saklidir.
-
Bilgi verme yükümlülügü
-
MADDE 5.- Kurum ve kuruluslar, bu
Kanunda yer alan istisnalar disindaki her türlü bilgi veya belgeyi
basvuranlarin yararlanmasina sunmak ve bilgi edinme basvurularini
etkin, süratli ve dogru sonuçlandirmak üzere, gerekli idarî ve teknik
tedbirleri almakla yükümlüdürler.
-
Bu Kanun yürürlüge girdigi tarihten
itibaren diger kanunlarin bu Kanuna aykiri hükümleri uygulanmaz.
-
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
-
Bilgi Edinme
Basvurusu
-
Basvuru usulü
-
MADDE 6.- Bilgi edinme basvurusu,
basvuru sahibinin adi ve soyadi, imzasi, oturma yeri veya is adresini,
basvuru sahibi tüzel kisi ise tüzel kisinin unvani ve adresi ile
yetkili kisinin imzasini ve yetki belgesini içeren dilekçe ile istenen
bilgi veya belgenin bulundugu kurum veya kurulusa yapilir. Bu basvuru,
kisinin kimliginin ve imzasinin veya yazinin kimden neset ettiginin
tespitine yarayacak baska bilgilerin yasal olarak belirlenebilir
olmasi kaydiyla elektronik ortamda veya diger iletisim araçlariyla da
yapilabilir.
-
Dilekçede, istenen bilgi veya belgeler
açikça belirtilir.
-
Istenecek bilgi veya belgenin
niteligi
-
MADDE 7.- Bilgi edinme basvurusu,
basvurulan kurum ve kuruluslarin ellerinde bulunan veya görevleri
geregi bulunmasi gereken bilgi veya belgelere iliskin olmalidir.
-
Kurum ve kuruluslar, ayri veya özel bir
çalisma, arastirma, inceleme ya da analiz neticesinde
olusturulabilecek türden bir bilgi veya belge için yapilacak
basvurulara olumsuz cevap verebilirler.
-
Istenen bilgi veya belge, basvurulan
kurum ve kurulustan baska bir yerde bulunuyorsa, basvuru dilekçesi bu
kurum ve kurulusa gönderilir ve durum ilgiliye yazili olarak
bildirilir.
-
Yayimlanmis veya kamuya açiklanmis
bilgi veya belgeler
-
MADDE 8.- Kurum ve kuruluslarca
yayimlanmis veya yayin, brosür, ilân ve benzeri yollarla kamuya
açiklanmis bilgi veya belgeler, bilgi edinme basvurularina konu
olamaz. Ancak, yayimlanmis veya kamuya açiklanmis bilgi veya
belgelerin ne sekilde, ne zaman ve nerede yayimlandigi veya
açiklandigi basvurana bildirilir.
-
Gizli bilgileri ayirarak bilgi veya
belge verme
-
MADDE 9.- Istenen bilgi veya
belgelerde, gizlilik dereceli veya açiklanmasi yasaklanan bilgiler ile
açiklanabilir nitelikte olanlar birlikte bulunuyor ve bunlar
birbirlerinden ayrilabiliyorsa, söz konusu bilgi veya belge, gizlilik
dereceli veya açiklanmasi yasaklanan bilgiler çikarildiktan sonra
basvuranin bilgisine sunulur. Ayirma gerekçesi basvurana yazili olarak
bildirilir.
-
Bilgi veya belgeye erisim
-
MADDE 10.- Kurum ve kuruluslar,
basvuru sahibine istenen belgenin onayli bir kopyasini verirler.
-
Bilgi veya belgenin niteligi geregi
kopyasinin verilmesinin mümkün olmadigi veya kopya çikarilmasinin
aslina zarar verecegi hâllerde, kurum ve kuruluslar ilgilinin;
-
a) Yazili veya basili belgeler için, söz
konusu belgenin aslini incelemesi ve not alabilmesini,
-
b) Ses kaydi seklindeki bilgi veya
belgelerde bunlari dinleyebilmesini,
-
c) Görüntü kaydi seklindeki bilgi veya
belgelerde bunlari izleyebilmesini,
-
Saglarlar.
-
Bilgi veya belgenin yukarida
belirtilenlerden farkli bir sekilde elde edilmesi mümkün ise, belgeye
zarar vermemek kosuluyla bu olanak saglanir.
-
Basvurunun yapildigi kurum ve kurulus,
erisimine olanak sagladigi bilgi veya belgeler için basvuru sahibinden
erisimin gerektirdigi maliyet tutari kadar bir ücreti bütçeye gelir
kaydedilmek üzere tahsil edebilir.
-
Bilgi veya belgeye erisim süreleri
-
MADDE 11.- Kurum ve kuruluslar,
basvuru üzerine istenen bilgi veya belgeye erisimi onbes is günü
içinde saglarlar. Ancak istenen bilgi veya belgenin, basvurulan kurum
ve kurulus içindeki baska bir birimden saglanmasi; basvuru ile ilgili
olarak bir baska kurum ve kurulusun görüsünün alinmasinin gerekmesi
veya basvuru içeriginin birden fazla kurum ve kurulusu ilgilendirmesi
durumlarinda bilgi veya belgeye erisim otuz is günü içinde saglanir.
Bu durumda, sürenin uzatilmasi ve bunun gerekçesi basvuru sahibine
yazili olarak ve onbes is günlük sürenin bitiminden önce bildirilir.
-
10 uncu maddede belirtilen bilgi veya
belgelere erisim için gereken maliyet tutarinin idare tarafindan
basvuru sahibine bildirilmesiyle onbes is günlük süre kesilir. Basvuru
sahibi onbes is günü içinde ücreti ödemezse talebinden vazgeçmis
sayilir.
-
Basvurularin cevaplandirilmasi
-
MADDE 12.- Kurum ve kuruluslar,
bilgi edinme basvurulariyla ilgili cevaplarini yazili olarak veya
elektronik ortamda basvuru sahibine bildirirler. Basvurunun
reddedilmesi hâlinde bu kararin gerekçesi ve buna karsi basvuru
yollari belirtilir.
-
Itiraz usulü
-
MADDE 13.- Bilgi edinme istemi 16
ve 17 nci maddelerde öngörülen sebeplerle reddedilen basvuru sahibi,
yargi yoluna basvurmadan önce kararin tebliginden itibaren onbes gün
içinde Kurula itiraz edebilir. Kurul, bu konudaki kararini otuz is
günü içinde verir. Kurum ve kuruluslar, Kurulun istedigi her türlü
bilgi veya belgeyi onbes is günü içinde vermekle yükümlüdürler.
-
Kurula itiraz, basvuru sahibinin idarî
yargiya basvurma süresini durdurur.
-
Bilgi Edinme Degerlendirme Kurulu
-
MADDE 14.- Bilgi edinme
basvurusuyla ilgili yapilacak itirazlar üzerine, 16 ve 17 nci
maddelerde öngörülen sebeplere dayanilarak verilen kararlari incelemek
ve kurum ve kuruluslar için bilgi edinme hakkinin kullanilmasina
iliskin olarak kararlar vermek üzere; Bilgi Edinme Degerlendirme
Kurulu olusturulmustur.
-
Kurul; birer üyesi Yargitay ve Danistay
genel kurullarinin kendi kurumlari içinden önerecekleri ikiser aday,
birer üyesi ceza hukuku, idare hukuku ve anayasa hukuku alanlarinda
profesör veya doçent unvanina sahip kisiler, bir üyesi Türkiye Barolar
Birliginin baro baskani seçilme yeterliligine sahip kisiler içinden
gösterecegi iki aday, iki üyesi en az genel müdür düzeyinde görev
yapmakta olanlar ve bir üyesi de Adalet Bakaninin önerisi üzerine bu
Bakanlikta idarî görevlerde çalisan hâkimler arasindan Bakanlar
Kurulunca seçilecek dokuz üyeden olusur.
-
Kurul üyeligine önerilen adaylarin
muvafakatlari aranir.
-
Kurul Baskani, kurul üyelerince kendi
aralarindan seçilir.
-
Kurul, en az ayda bir defa veya ihtiyaç
duyuldugu her zaman Baskanin çagrisi üzerine toplanir.
-
Kurul üyelerinin görev süreleri dört
yildir. Görev süresi sona erenler yeniden seçilebilirler. Görev süresi
dolmadan görevinden ayrilan üyenin yerine ayni usule göre seçilen üye,
yerine seçildigi üyenin görev süresini tamamlar. Yeni seçilen Kurul
göreve baslayincaya kadar önceki Kurul görevine devam eder.
-
Kurul üyelerine 10.2.1954 tarihli ve
6245 sayili Harcirah Kanunu hükümleri sakli kalmak kaydiyla fiilen
görev yaptiklari her gün için uhdesinde kamu görevi bulunanlara
(1000), uhdesinde kamu görevi bulunmayanlara ise (2000) gösterge
rakaminin memur aylik katsayisi ile çarpimi sonucu bulunacak miktarda
huzur hakki ödenir. Bu ödemelerde damga vergisi hariç herhangi bir
kesinti yapilmaz.
-
Kurul, belirleyecegi konularda
komisyonlar ve çalisma gruplari kurabilir; ayrica gerekli gördügü
takdirde, ilgili bakanlik ile diger kurum ve kuruluslarin ve sivil
toplum örgütlerinin temsilcilerini bilgi almak üzere toplantilarina
katilmaya davet edebilir.
-
Kurulun sekretarya hizmetleri
Basbakanlik tarafindan yerine getirilir.
-
Kurulun görev ve çalismalarina iliskin
esas ve usuller Basbakanlikça hazirlanarak yürürlüge konulacak bir
yönetmelikle düzenlenir.
-
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
-
Bilgi Edinme Hakkinin
Sinirlari
-
Yargi denetimi disinda kalan islemler
-
MADDE 15.- Yargi denetimi disinda
kalan idarî islemlerden kisinin çalisma hayatini ve mesleki onurunu
etkileyecek nitelikte olanlar, bu Kanun kapsamina dahildir. Bu sekilde
saglanan bilgi edinme hakki islemin yargi denetimine açilmasi sonucunu
dogurmaz.
-
Devlet sirrina iliskin bilgi veya
belgeler
-
MADDE 16.- Açiklanmasi hâlinde
Devletin emniyetine, dis iliskilerine, millî savunmasina ve millî
güvenligine açikça zarar verecek ve niteligi itibariyla Devlet sirri
olan gizlilik dereceli bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakki
kapsami disindadir.
-
Ülkenin ekonomik çikarlarina iliskin
bilgi veya belgeler
-
MADDE 17.- Açiklanmasi ya da
zamanindan önce açiklanmasi hâlinde, ülkenin ekonomik çikarlarina
zarar verecek veya haksiz rekabet ve kazanca sebep olacak bilgi veya
belgeler, bu Kanun kapsami disindadir.
-
Istihbarata iliskin bilgi veya
belgeler
-
MADDE 18.- Sivil ve askerî
istihbarat birimlerinin görev ve faaliyetlerine iliskin bilgi veya
belgeler, bu Kanun kapsami disindadir.
-
Ancak, bu bilgi ve belgeler kisilerin
çalisma hayatini ve meslek onurunu etkileyecek nitelikte ise,
istihbarata iliskin bilgi ve belgeler bilgi edinme hakki kapsami
içindedir.
-
Idarî sorusturmaya iliskin bilgi veya
belgeler
-
MADDE 19.- Kurum ve kuruluslarin
yetkili birimlerince yürütülen idarî sorusturmalarla ilgili olup,
açiklanmasi veya zamanindan önce açiklanmasi hâlinde;
-
a) Kisilerin özel hayatina açikça haksiz
müdahale sonucunu doguracak,
-
b) Kisilerin veya sorusturmayi yürüten
görevlilerin hayatini ya da güvenligini tehlikeye sokacak,
-
c) Sorusturmanin güvenligini tehlikeye
düsürecek,
- d) Gizli kalmasi gereken bilgi
kaynaginin açiga çikmasina neden olacak veya sorusturma ile ilgili
benzeri bilgi ve bilgi kaynaklarinin temin edilmesini güçlestirecek,
-
Bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsami
disindadir.
-
Adlî sorusturma ve kovusturmaya
iliskin bilgi veya belgeler
-
MADDE 20.- Açiklanmasi veya
zamanindan önce açiklanmasi hâlinde;
-
a) Suç islenmesine yol açacak,
-
b) Suçlarin önlenmesi ve sorusturulmasi
ya da suçlularin kanunî yollarla yakalanip kovusturulmasini tehlikeye
düsürecek,
-
c) Yargilama görevinin geregince yerine
getirilmesini engelleyecek,
-
d) Hakkinda dava açilmis bir kisinin
adil yargilanma hakkini ihlâl edecek,
-
Nitelikteki bilgi veya belgeler, bu
Kanun kapsami disindadir.
-
4.4.1929 tarihli ve 1412 sayili Ceza
Muhakemeleri Usulü Kanunu, 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayili Hukuk
Usulü Muhakemeleri Kanunu, 6.1.1982 tarihli ve 2577 sayili Idari
Yargilama Usulü Kanunu ve diger özel kanun hükümleri saklidir.
-
Özel hayatin gizliligi
-
MADDE 21.- Kisinin izin verdigi
hâller sakli kalmak üzere, özel hayatin gizliligi kapsaminda,
açiklanmasi hâlinde kisinin saglik bilgileri ile özel ve aile hayatina,
seref ve haysiyetine, meslekî ve ekonomik degerlerine haksiz müdahale
olusturacak bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakki kapsami disindadir.
-
Kamu yararinin gerektirdigi hâllerde,
kisisel bilgi veya belgeler, kurum ve kuruluslar tarafindan, ilgili
kisiye en az yedi gün önceden haber verilerek yazili rizasi alinmak
kosuluyla açiklanabilir.
-
Haberlesmenin gizliligi
-
MADDE 22.- Haberlesmenin
gizliligi esasini ihlâl edecek bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsami
disindadir.
-
Ticarî sir
-
MADDE 23.- Kanunlarda ticarî sir
olarak nitelenen bilgi veya belgeler ile, kurum ve kuruluslar
tarafindan gerçek veya tüzel kisilerden gizli kalmasi kaydiyla
saglanan ticarî ve malî bilgiler, bu Kanun kapsami disindadir.
-
Fikir ve sanat eserleri
-
MADDE 24.- Fikir ve sanat
eserlerine iliskin olarak yapilacak bilgi edinme basvurulari hakkinda
ilgili kanun hükümleri uygulanir.
-
Kurum içi düzenlemeler
-
MADDE 25.- Kurum ve kuruluslarin,
kamuoyunu ilgilendirmeyen ve sadece kendi personeli ile kurum içi
uygulamalarina iliskin düzenlemeler hakkindaki bilgi veya belgeler,
bilgi edinme hakkinin kapsami disindadir. Ancak, söz konusu
düzenlemeden etkilenen kurum çalisanlarinin bilgi edinme haklari
saklidir.
-
Kurum içi görüs, bilgi notu ve
tavsiyeler
-
MADDE 26.- Kurum ve kuruluslarin
faaliyetlerini yürütmek üzere, elde ettikleri görüs, bilgi notu,
teklif ve tavsiye niteligindeki bilgi veya belgeler, kurum ve kurulus
tarafindan aksi kararlastirilmadikça bilgi edinme hakki kapsamindadir.
-
Bilimsel, kültürel, istatistik, teknik,
tibbî, malî, hukukî ve benzeri uzmanlik alanlarinda yasal olarak görüs
verme yükümlülügü bulunan kisi, birim ya da kurumlarin görüsleri,
kurum ve kuruluslarin alacaklari kararlara esas teskil etmesi kaydiyla
bilgi edinme istemlerine açiktir.
-
Tavsiye ve mütalaa talepleri
-
MADDE 27.- Tavsiye ve mütalaa
talepleri bu Kanun kapsami disindadir.
- Gizliligi kaldirilan bilgi veya
belgeler
-
MADDE 28.- Gizliligi kaldirilmis
olan bilgi veya belgeler, bu Kanunda belirtilen diger istisnalar
kapsamina girmiyor ise, bilgi edinme basvurularina açik hâle gelir.
-
BESINCI BÖLÜM
-
Çesitli ve Son
Hükümler
-
Ceza hükümleri
-
MADDE 29.- Bu Kanunun
uygulanmasinda ihmâli, kusuru veya kasti bulunan memurlar ve diger
kamu görevlileri hakkinda, isledikleri fiillerin genel hükümler
çerçevesinde ceza kovusturmasi gerektirmesi hususu sakli kalmak
kaydiyla, tâbi olduklari mevzuatta yer alan disiplin cezalari
uygulanir.
-
Bu Kanunla erisilen bilgi ve belgeler
ticarî amaçla çogaltilamaz ve kullanilamaz.
-
Rapor düzenlenmesi
-
MADDE 30.- Kurum ve kuruluslar,
bir önceki yila ait olmak üzere;
-
a) Kendilerine yapilan bilgi edinme
basvurularinin sayisini,
-
b) Olumlu cevaplanarak bilgi veya
belgelere erisim saglanan basvuru sayisini,
-
c) Reddedilen basvuru sayisi ve bunlarin
dagilimini gösterir istatistik bilgileri,
-
d) Gizli ya da sir niteligindeki
bilgiler çikarilarak ya da bu nitelikteki bilgiler ayrilarak bilgi
veya belgelere erisim saglanan basvuru sayisini,
-
e) Basvurunun reddedilmesi üzerine
itiraz edilen basvuru sayisi ile bunlarin sonuçlarini,
-
Gösterir bir rapor hazirlayarak, bu
raporlari her yil Subat ayinin sonuna kadar Bilgi Edinme Degerlendirme
Kuruluna gönderirler. Bagli, ilgili ve iliskili kamu kurum ve
kuruluslari raporlarini bagli, ilgili ya da iliskili olduklari
bakanlik vasitasiyla iletirler. Kurul, hazirlayacagi genel raporu, söz
konusu kurum ve kuruluslarin raporlari ile birlikte her yil Nisan
ayinin sonuna kadar Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderir. Bu
raporlar takip eden iki ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi
Baskanliginca kamuoyuna açiklanir.
-
Yönetmelik
-
MADDE 31.- Bu Kanunun uygulanmasi
ile ilgili esas ve usullerin belirlenmesine iliskin yönetmelik,
Kanunun yayimini takip eden alti ay içinde Basbakanlik tarafindan
hazirlanarak Bakanlar Kurulunca yürürlüge konulur.
-
Yürürlük
-
MADDE 32.- Bu Kanun yayimi
tarihinden itibaren alti ay sonra yürürlüge girer.
-
Yürütme
-
MADDE 33.- Bu Kanun hükümlerini
Bakanlar Kurulu yürütür.
|
|